Ayurveda en Angst

Als onrust en angst langdurig aanwezig zijn, heeft dat een schadelijke invloed op ons fysieke en geestelijke welzijn. Gelukkig staan we daarin niet helemaal machteloos. Ayurveda biedt handvatten om ons tegen die schadelijke invloeden te beschermen.

In 2011 hadden ongeveer een miljoen personen van 18 tot 65 jaar een angststoornis*.

Wat gebeurt er in ons lichaam als we angst ervaren?

Wanneer je angstig bent, gaan je spieren zich aanspannen en verstijft je lichaam. Je lijf verkrampt met als gevolg dat je levensenergie niet meer kan doorstromen. Angst is een kenmerk van trauma: niet iedereen die angst ervaart raakt getraumatiseerd, maar wanneer je getraumatiseerd bent, heb je zeker een overweldigende angst ervaren.

Angst bereidt ons voor op gevaar. Het zorgt ervoor dat we bevriezen,  we klaar zijn om te vluchten of om te vechten ter zelfverdediging. Wanneer de verkramping van het lichaam erg intens is, zal je je gronding, het contact met de aarde, verliezen. En daarmee verlies je ook het contact met je gevoel, je ziel, je creativiteit en je passie.

 

Wat kunnen we doen om ons tegen de schadelijke invloed van angst te beschermen?

Er zijn drie dosha’s die volgens Ayurveda het leven sturen. Om gezond te blijven, dienen de drie dosha’s in evenwicht te zijn.

Eén van die bewegingen noemt men Vata. Vata zorgt voor samentrekkende beweging en dat is precies wat er gebeurt als we angst ervaren. Onze Vata wordt verhoogd, waardoor we stagneren en verkrampen. Andere eigenschappen van Vata zijn kou, droogte en hardheid.

Om ons tegen de schadelijke invloed van angst te beschermen moeten we uit de verkramping zien te komen waardoor de levensenergie weer kan stromen. En dat kunnen we bereiken door onze Vata te verlagen.

 

Hoe verlaag je vata?

  • Blijf ademen!

De eerste hulp in situaties van angst is gewoon blijven doorademen. Wanneer je bang bent, heb je al snel de neiging om je adem in te houden, maar dat versterkt de stagnatie. Denk daarom heel bewust aan je ademhaling en adem langzaam en diep in en uit via je middenrif of buik. Op die manier blijven de vata dosha en je levensenergie in beweging.

Wanneer je je ademhaling en je levensenergie bewust laat stromen, blijf je in contact met je lichaam en voorkom je dat je verkrampt. Je houdt verbinding met je gevoelde ervaring en je houdt je hoofd en je emoties helder. En juist daardoor ben je in staat om, als dat nodig is, de juiste actie te ondernemen.

 

  • Eet warme voeding

Door middel van voeding kun je de dosha’s beïnvloeden. Zo kun je voeding kiezen waarmee je je vata dosha verlaagt en de gevolgen van angst beperkt.

Om de droogte en kou van vata te verlagen, is het goed om warme en vettige voeding te gebruiken door drie keer per dag een warme maaltijd te nemen.

‘s Ochtends kan je ontbijten met warme (havermout)pap met notenmelk en kaneel,. Of wat gebakken fruit.

‘s Middags een warme hoofdmaaltijd als lunch. Gebruik daarbij het liefst rijst of andere volle granen samen met wat warm bereide groente, plantaardige eiwitten, bonen, linzen of erwten. Kruidt deze met zachte specerijen die de opname van je voeding verhogen en gebruik voldoende gezonde vetten.

‘s Avonds kan je de restjes van de dag opmaken. Heb je die niet meer, dan kan je ook wat soep koken of een warme maaltijd die vergelijkbaar is met de lunch.

Compenseer de droogte en kou van vata met warme kruiden en goede olie  .

 

  • Houd je darmen gezond

De vata dosha zetelt in de dikke darm. Wanneer je gevoelig bent voor angst of chronisch bang bent, is het goed om je dikke darm extra te verzorgen.

Ook dit kan je weer doen door warme en vettig voedsel te eten. Gebruik bij iedere maaltijd wat olie, zoals noten-, olijf- of arganolie. Zorg ervoor dat je darmen gesmeerd blijven, zodat er geen verdroging ontstaat en je dagelijkse stoelgang intact blijft.

Daarnaast kan je kruiden gebruiken die de gezondheid van je darmen ondersteunen zoals komijn, venkel, anijs, kummel, zwarte komijn, dille en asafoetida. Deze kruiden zijn allemaal afkomstig van schermbloemigen die wind verdrijvend zijn, de neerwaartse beweging ondersteunen en de opname van voeding optimaliseren.

De kruiden kan je meekoken met je rijst of groenten, maar je kunt er ook thee van maken. Mocht dit niet voldoende helpen, dan kan je de kruiden triphala of haritaki gebruiken. Beiden versterken de neerwaartse beweging, waardoor je darmen zich gemakkelijker van lucht en inhoud ontdoen. Vergeet tenslotte niet om je darmen te masseren door dagelijks naar je buik te ademen.

 

  • Maak gebruik van medicinale kruiden

Binnen de Ayurveda kent men kruiden die werken bij angst, zoals Ashwagandha of Withami a somnifera. Niet alleen de oude Indische geschriften, maar ook talloze moderne studies tonen aan dat dit kruid goed werkt bij angsten, fobieën, slapeloosheid, stress en nervositeit.

De werkende kracht van Ashwagandha komt voort uit het hoge gehalte aan Gaba, een neurotransmitter die een kalmerend en ontspannend effect heeft op het zenuwstelsel. Andere kruiden die Gaba bevatten zijn gember, tinospora cordifolia (guduchi) en centralla aziatica. Verder zit Gaba in voedingsmiddelen zoals noten, pitten, zaden, bonen en bladgroenten.

Een andere neurtransmitter die een ontspannend effect heeft en positieve gedachten stimuleert is serotine. Serotine vind je in kruiden als saffraan, kurkuma, tinospora cordifolia, kaneel, gember, bacopa monierie en jatamansie.

 

  • Neem tijd voor bewuste ontspanning

Een ideale manier om bewust tot ontspanning te komen is yoga. Er wordt zeer aangeraden om aan yoga te doen, een heel of half uur per dag. Door yoga te beoefenen maak je  bewegingen, zoals buigen en stretchen, die je in het dagelijks leven normaal gesproken niet doet. Daarnaast besteed je aandacht aan je ademhaling.

Door de bewegingen en de ademhaling laat je je levensenergie en je vata (lucht) beter doorstromen. Blokkades worden daarmee opgeheven en opgehoopte spanningen kunnen wegstromen, waardoor er meer levenskracht vrijkomt. Door bewust adem te halen, ondersteun je dit proces en zorg je ervoor dat je lichaam en geest zuurstof krijgen.

Een andere manier om bewust tot ontspanning te komen, is een wandeling te maken in de natuur. Ga naar het bos, het strand of loop door de velden. Wandel en beweeg je ledenmaten, adem traag en diep.

 

  • Neem een massage

Er is niets dat de vata in je lichaam beter verlaagd dan een goede massage. Vooral wanneer er ook Ayurvedische oliën worden gebruikt. Een massage geeft diepe ontspanning en zorgt ervoor dat je beter slaapt. Het ondersteunt de werking van de aanmaak van neurotransmitters zoals serotonine en remt de aanmaak van stresshormonen.

Het is daarom aan te raden om je regelmatig te laten masseren. Je kunt daarbij denken aan een massage van je lijf, van je hoofd (shirodhara) of je voeten. Alle vormen van massage zijn een goede remedie tegen angst. Goede oliën om daarbij te gebruiken zijn Mahanarayan taila, Dhanvanatari taila en Balaswaganda taila.

 

  • Mediteer en creëer ruimte in je bewustzijn

De verkramping die gepaard gaat met angst staat in contrast met dat wat het bewustzijn wil: verruimen, vrij bewegen, openen en opbloeien. Bij angst is het daarom noodzakelijk je bewustzijn ruimte te geven. Door je geest bewust stil te laten worden door meditatie: volg bewust je ademhaling, observeer sensaties in je lichaam en gedachten zonder daar iets mee te doen.

Het belangrijkste is dat je je open stelt voor spiritualiteit en de antwoorden en wijsheden die in je opkomen. Weet dat die antwoorden en wijsheden uit een andere dimensie komen. Ieder mens heeft toegang tot die dimensie. We bestaan allemaal uit een lichaam, zintuigen, een brein, een ziel en een universeel bewustzijn. Ook jij kan contact maken met dat universele bewustzijn. Het is onderdeel van ons menszijn en ons bestaan.

Wanneer je het leven kan begrijpen vanuit dit bredere kader, hoeft er geen angst meer te zijn. De weg ernaar toe is stilte. Het denken even stil zetten en stil worden, contact maken met je binnenwereld, voelen en ervaren.

© 2020 Lies Ameeuw. Alle rechten voorbehouden.

LIes Ameeuw (c) / info@lies-ameeuw.com

Meer info: www.lies-ameeuw.com

School van Ayurveda vzw

*Ayurvedische kruiden die je helpen om het bewustzijn te vergroten zijn brahmi en saffraan.

 

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Hoofd Redacteur
Saskia Onck

Saskia Onck

Hatha-Yogadocente (Yoga Academie Nederland) lid VYN, auteur Feelgood Yoga, Yoga voor Moeders, YogaMeditatieDoedagboek (Uitgebracht bij Unieboekspectrum).

Populair