Hoe schaamte als een sluipend gif je leven beïnvloedt – en wat je eraan kunt doen

Vaak schaam ik me: voor de vlekken in mijn gezicht, het feit dat ik een alleenstaande moeder ben of voor een gemaakte spelfout. Maar ik ben niet de enige: drie miljoen Nederlanders hebben last van chronische schaamte. 

 

Schaamte is de emotie die bovendien het dichtst bij de dood staat. Schaamte is ondermijning van jezelf, schamen we ons, dan verdwijnen we een beetje, willen we door de grond zakken, nemen we zo min mogelijk ruimte in. Om geen schaamte meer te voelen gaan we steeds meer ontwijkend gedrag vertonen. En gaan we niet meer staan voor onze behoeften of voelen deze zelfs niet meer. Schaamte is ongezond.

 

1. Terugtrekken: ‘ik wil er nu niet over praten’

2. Ontwijken: ‘vluchten’ in hoofd, externe afleiding of verdoving

3. Zelfverwijt: door zelfverlaging zelf controle houden

4. Anderen aanvallen: vernederen en pesten van anderen

 

Elza van Swieten richtte de website schaamte.info op.  Elza: ‘Schaamte is geen angst voor afwijzing, het IS afwijzing van jezelf. Daarom is schaamte ook nog de emotie die het dichtst bij de dood staat. Het is de meest uitputtende en pijnlijke emotie die er is. Het is vooral een gevecht met jezelf. Schaamte kan ten eerste ontstaan door afwijzing of vernedering die plaatsvond in het verleden. Het kan dan lastiger worden je te verbinden, relaties aan te gaan of je kwetsbaar op te stellen Isolatie, eenzaamheid, burn-out, en tot slot depressie kunnen het gevolg zijn’.

 

Elza: ‘De bevriezing van schaamte voelen we in het derde chakra, de zonnevlecht, Solar Plexus of Manipura chakra. Het chakra van onze relatie tot de buitenwereld. Als we het gevoel hebben dat onze acties in de wereld niets bijdragen of er niet toe doen, dan voelt dat zwaar aan. Schade, negativiteit en pijn in het derde chakra weerhoudt ons er ook van om het hart chakra, het vierde chakra te openen. Bovendien saboteert het onze hogere chakra’s waardoor we blijven ‘hangen’ in de lagere chakra’s. Het derde chakra fungeert daarmee als een soort kruispunt of poort’.

 

Overwin schaamte door het besef dat door je te schamen, je jezelf straft. Ontrafel en ontmasker allereerst de  schaamte. Want wat alsnog het akeligste is, je wijst jezelf af. Je ontzegt jezelf bestaansrecht. Nu zoek ik vaak die grens van de schaamte op, door alleen naar de sauna te gaan of buiten op een bankje te gaan zitten. Ik observeer de stemmen die opkomen. En laat ze voorbij drijven.

 

Meer tips over hoe om te gaan met je emoties?

Neem nu een abonnement op de yogakrant. En ontvang de cursus: in 7 lessen meer balans.

 

Bron / schaamte.info / Elza van Swieten

 

Stephan Konrad Niederwieser schreef met ‘Schaamte, zonder schroom of gêne verder’ een boek over een van de laatste emoties waar nog een taboe op rust. 

 

 

‘Schaamte behoort tot de pijnlijkste, meest verlammende en vervelendste menselijke gevoelens. Ongezonde schaamtegevoelens maken dat we gespannen en angstig zijn, en niet in staat om van het leven te genieten en onze energie volledig te gebruiken’. (Ostrofsky) 

 

Daarom doen we er alles aan om onze schaamte niet waar te nemen. 

Hoe kun je omgaan met schaamte op het moment dat je het ervaart? Deze twee oefeningen helpen je om schaamte op een gezonde manier te ervaren en verwerken.

 

Wanneer je nu schaamte ondervindt, gaat het in de meeste gevallen om een emotionele herinnering aan een vroegere gebeurtenis. Een snelle manier om dit soort schaamte te boven te komen, is jezelf te aarden en jezelf in het hier-en-nu te oriënteren om zo de druk van de situatie weg te nemen. Voel de stoel waarop je zit en de grond onder je voeten.

 

Het helpt sommige mensen hun onderarmen te masseren, of zichzelf te knijpen om volledig in het hier-en-nu te komen. Als alternatief kun je ook om je heen kijken om een anker in het moment te vinden, iets wat echt goed aanvoelt, bijvoorbeeld een vaas met bloemen op tafel, het uitzicht uit het raam, of de rugleuning van je stoel waartegen je je achterover kunt laten vallen. Kijk vervolgens met de ogen van vandaag naar de actuele situatie.

 

We lijden vooral aan aanvallen van schaamte doordat wij met de oordelen van anderen over ons instemmen en er in ons geen oordeel is dat daar luid genoeg protest tegen aantekent. Daar kan iets aan gedaan worden.

 

1. Kies een licht schaamtethema, misschien iets aan je lichaam waar je niet tevreden over bent, zonder direct in zelfverachting te vervallen.

2. Wat beleef je als je naar dit schaamtethema kijkt? Maak daarvan een mentale notitie. 

3. Kijk nu met een liefdevolle en begrijpende blik naar jezelf, alsof je een goedige grootmoeder bent die van haar spelende kleinkind geniet.

4. Wat reageert nu in je? Wat neem je waar? Let op alles wat lichter, ruimer en opener wordt en laat dit gevoel sterker worden.

 

Meer tips en oefeningen om met schaamte om te gaan en om te ontdekken wat het verschil is tussen acute en chronische schaamte vind je in Schaamte, zonder schroom of gêne verder van Stephan Konrad Niederwieser

 

Bron: Ostrofsky, Richard: Affect Theory, Shame and the Logic of Personality.