Werkelijk luisteren is een gave. Luisteren als meditatie: met al je aandacht. Het is de stille overgave aan dat wat gezegd wordt en aan dat wat gezien wil worden. Een werkelijke luisteraar is met compassievolle aandacht aanwezig bij woorden, bij de stille fluisteringen tussen de woorden en de soms ongeziene boodschap achter de woorden. Een uitnodiging om in aandacht te luisteren.
Ik schrijf bewust luisteren in aandacht in plaats van met. Door als luisteraar in het veld van aandacht te zijn, ben je in aandacht aanwezig. Je bent aandacht, je bent als ankerpunt aanwezig in het veld van aandacht. Echt kunnen luisteren is een kwaliteit die bewuste aandacht vraagt. Aandacht voor de ander, maar vooral ook aandacht voor jezelf. Luisteren als meditatie: met al je aandacht.
Gehoord worden
Ieder mens vindt het fijn gehoord te worden, om werkelijk ontvangen te worden. Maar niet iedereen voelt zich gehoord.
Aandacht en luisteren naar een ander vraagt dat je helemaal aanwezig kunt zijn in jezelf, met alle gevoelens en innerlijke reacties op de ander. Iemand zegt iets, wat een reactie bij je teweeg kan brengen, kun je daarmee zijn zonder de aandacht te verliezen? Of dwaalt je aandacht weg van de ander en neemt de innerlijke reactie het over?
Meditatief luisteren
Vaak gaat ons mentale systeem meteen aan het werk met de woorden van een ander. We associëren overeenkomsten met onze eigen ervaringen, we kijken waar we aansluiting vinden in het verhaal en plaatsen de woorden in ons innerlijk kader. We plakken onze eigen perceptie op de woorden van de ander. Maar zegt die ander wat jij denkt te horen? Is het jouw interpretatie van het gehoorde of laat je de woorden bij de ander in volledige aandacht?
Niet invullen
Veel mensen nemen het verhaal over vanuit herkenning: ‘Oja, dat heb ik ook, want….’ En dan gaat de aandacht weg bij de ander, die zich dan niet gehoord voelt. In meer of mindere mate doen we dit allemaal. Soms worden we zo in beslag genomen door onze eigen processen dat we er niet in aandacht kunnen zijn. Ik merk dat dit in het contact met mijn kinderen een grote uitdaging is, ze vragen de hele dag mijn aandacht. En die aandacht heb ik soms ook voor mezelf nodig. Blijf ik dan half aanwezig voor hen en doe ik alsof ik ze hoor? Of geef ik aan wanneer ik beschikbaar ben, en wanneer ik even tijd nodig heb voor mezelf? Als ik het eerste doe, voelen ze zich niet gehoord. En terecht. Ik ben er niet werkelijk met mijn aandacht bij, en kan ze ook niet echt horen. Daarom is het belangrijk dat ik naar mezelf luister.
Luisteren naar jezelf
Hoe vaak luister je naar jezelf? Hoor je de fluisteringen van je innerlijke stem, van je ziel? Kun je de subtiele signalen van je lichaam horen?
Naar onszelf luisteren is misschien nog wel moeilijker dan naar een ander luisteren. Hoe meer je in staat bent te luisteren naar jezelf, hoe beter je kunt luisteren naar anderen. Je bent dan bewuster aanwezig in jezelf, verankerd in je lichaam. Jouw aanwezigheid geeft het subtiele, energetische signaal aan de ander af dat het oké is om te zakken, om aanwezig te blijven in het verhaal, of in zichzelf. In onze gehaaste maatschappij is het een hele opgave om werkelijk stil te staan bij onszelf, en daarmee bij de ander. In aandacht leven is niet vanzelfsprekend; terwijl we het een doen, zijn we met onze gedachten al ergens anders. Ik merk dat het beoefenen van werkelijke aandacht en daarmee het luisteren naar mezelf en naar de ander, me veel vervulling en innerlijke rust geeft. En hoe meer ik kan luisteren naar de ander, hoe meer ik mezelf ook gehoord voel.
Neem eens een paar keer per dag de tijd om werkelijk te luisteren, naar jezelf en naar een ander. Waar is je aandacht? Hoe ben je aanwezig? Wat doen je gedachten? Je zult merken dat deze oefening je direct meer aanwezig laat zijn en je meer kunt luisteren in aandacht.
Elske Feitsma is holistisch therapeut en geeft de opleidingen Hormoonyoga en HeelYoga. Zij schreef de boeken Chakra lifestyle en De authentieke vrouw. Binnenkort verschijnt haar derde boek Lichtleven.
Meer inzichten? Neem een abonnement op de yogakrant
